Digital Inequality

research on skills, uses, and outcomes of Internet technology

NetvibesLastfmPownceGoogleLinkedin

Projects

From digital skills to tangible outcomes
Skils uses outcomes238x194

21st-century Digital Skills
sitelogo

Social Context of Digital Inequality
image

 

In the Media

Voor het benutten van de ICT-mogelijkheden binnen het overheidsdomein en voor de verdere ontwikkeling van de elektronische overheid is het wenselijk dat ambtenaren voldoende vaardig zijn met internet.

Meer vaardigheid onder professionals binnen de overheid zou bijvoorbeeld kunnen leiden tot een betere inzet van internet, met als mogelijk gevolg een verhoogde productiviteit en efficiëntie. Tevens mag zo een positief effect op de dienstverlening en een betere ontsluiting van burgerparticipatieprocessen in beleids- en besluitvorming in elektronische kanalen worden verwacht. Echter, het is maar de vraag of bepaalde groepen ambtenaren deze vaardigheden in voldoende mate beheersen.

Onderzoek aan de Universiteit van Twente uit 2007 en 2008 (deels ook gefinancierd door de Alliantie Vitaal Bestuur) leerde ons al dat aan de internetvaardigheden van Nederlandse burgers in ieder geval nog veel te verbeteren valt. De vaardigheden die te maken hebben met de bediening van een internetbrowser en het navigeren en surfen waren hierbij niet het grootste probleem. Wel problematisch waren inhoudelijke vaardigheden zoals het definiëren van zoekwoorden, het selecteren van relevante informatie en het nemen van beslissingen op basis van gevonden informatie. De overheid leek – ónze conclusie uit het onderzoek – te gemakkelijk te veronderstellen dat burgers haar informatie en diensten op het internet kunnen gebruiken. Met betrekking tot ambtenaren lijkt er bij de overheid een soortgelijke veronderstelling te bestaan: zij zouden de aangeboden informatie en diensten op internet toch wel kunnen gebruiken en toepassen. Naar aanleiding van de resultaten van het onderzoek onder burgers werd er het afgelopen jaar met subsidie van de Alliantie Vitaal Bestuur een onderzoek uitgevoerd (vergelijkbaar met dat onder burgers in 2007) onder Nederlandse besturende, uitvoerende en beleidmakende ambtenaren. Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat ambtenaren qua internetvaardigheden niet zo veel van burgers verschillen. Ook bij hen zijn de ‘basale’ mediumgerelateerde vaardigheden groter dan de inhoudelijke internetvaardigheden. Zo leverde het gebruiken van online-formulieren geen problemen op, maar het definiëren van geschikte zoekwoorden ging veelmoeizamer, net als het evalueren van gevonden informatie.

Opvallend was anderzijds wel dat de deelnemende ambtenaren voor de prestatietests een grote tevredenheid over hun eigen vaardigheden toonden. Deze tevredenheid betekent waarschijnlijk dat zij goed overweg kunnen met de functionele toepassingen die zij op het werk gebruiken. Uit het onderzoek blijkt echter dat zij daarmee hun algemene internetvaardigheden overschatten, en in het bijzonder hun inhoudelijk gerelateerde vaardigheden. Hier zit naar onze mening een belangrijke adder onder het gras.

Veertig procent van alle Nederlandse werknemers verwerft de meeste vaardigheden via cursussen voor basistoepassingen (tekstverwerking, spreadsheets, werken met adressen en in veel mindere mate e-mail en internet) of voor specialistische programma’s. Inhoudelijke – algemene – internetvaardigheden komen daarbij niet aan de orde, zelfs niet het leren werken met zoeksystemen, en het goed benutten ervan. Toch hebben ambtenaren zeker baat bij deze vaardigheden, en zou het dus aanbeveling verdienen cursussen voor ambtenaren uit te breiden met deze aspecten. Want informatievaardigheden die bestaan uit het kunnen vinden van een geschikte plaats of een systeem om informatie te zoeken, het formuleren van een zoekvraag en het selecteren, gebruiken en evalueren van resultaten zijn bij steeds meer overheidsfuncties noodzakelijk, en niet in de laatste plaats voor beleidsambtenaren. Goede zoekvragen, scherpe selecties en valide waarderingen van informatiebronnen worden steeds belangrijker.

*Alexander van Deursen is promovendus aan de faculteit Gedragswetenschappen van de Universiteit Twente. Zijn promotietraject gaat over ongelijkheid in de informatiesamenleving, met een specifieke nadruk op internetvaardigheden